Dữ liệu số - "Tấm hộ chiếu" mới của sầu riêng Đắk Lắk

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thủ tục và chuẩn hóa nông sản phục vụ xuất khẩu, tỉnh Đắk Lắk chính thức triển khai chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” số hóa, kết nối dữ liệu mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói sầu riêng. Việc đưa toàn bộ dữ liệu thực địa lên nền tảng số không chỉ giải quyết triệt để tình trạng ách tắc hồ sơ mà còn tạo ra “tấm hộ chiếu” minh bạch, giúp sầu riêng Đắk Lắk khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

Đưa dữ liệu thực địa lên không gian số
Năm 2026, Đắk Lắk tiếp tục khẳng định vị thế là "thủ phủ" sầu riêng cả nước với diện tích 41.000 ha và sản lượng dự kiến đạt khoảng 500.000 tấn. Đúng thời điểm địa phương bước vào vụ thu hoạch chính, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng (MSVT) và mã số cơ sở đóng gói (CSĐG). Để cụ thể hóa nghị quyết này, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Kế hoạch số 341/KH-UBND mở chiến dịch cao điểm “30 ngày đêm” (từ ngày 7/8 - 7/9/2026) triển khai số hóa, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu nông sản.
Chiến dịch tập trung tổng lực giải quyết dứt điểm hồ sơ cho 280 MSVT (diện tích 7.500 ha) cùng 42 CSĐG đã đủ điều kiện xuất khẩu; xử lý 338 MSVT (diện tích 6.500 ha) và hơn 93 CSĐG đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị cấp mới.

Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk tham quan vườn sầu riêng, khảo sát triển khai số hóa dữ liệu mã số vùng trồng. Ảnh: Công Nam

Điểm đột phá lớn nhất là việc triệt để chuyển từ quản lý thủ công sang môi trường số, định vị tọa độ thực địa trên nền tảng bản đồ Vietmap kết hợp cơ sở dữ liệu đất đai địa phương, gắn chặt MSVT với mã định danh thửa đất theo Luật Đất đai. Quy định mới cũng giải phóng hoàn toàn rào cản diện tích và hình thức canh tác khi không giới hạn quy mô tối thiểu và chấp nhận cấp mã cho cả diện tích trồng xen.

Ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhận định: Nghị quyết số 36 đã tháo gỡ trì trệ trong cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói khi vận hành toàn trình trên Dịch vụ công quốc gia, giao trực tiếp cho UBND cấp xã thực hiện. Tuy nhiên, triển khai chiến dịch số hóa phải hết sức thận trọng, bài bản, bảo đảm cấp mã nhanh nhất nhưng không gây ách tắc, ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa và xuất khẩu.

Sự chuyển đổi từ cơ chế "tiền kiểm" sang "tự kê khai, tự chịu trách nhiệm" kết hợp hậu kiểm không chỉ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống chỉ còn từ 3 - 10 ngày mà còn chấm dứt những rào cản thủ tục kéo dài suốt nhiều tháng qua.

Minh bạch hóa chuỗi xuất khẩu

Thực tế tại các địa phương cho thấy, việc dữ liệu hóa vùng trồng không chỉ là yêu cầu từ cơ quan quản lý mà đã trở thành nhu cầu sống còn của các hợp tác xã và doanh nghiệp. Trước đây, nhiều diện tích canh tác đạt chuẩn VietGAP nhưng do vướng quy định trồng xen nên không thể xin cấp mã, tạo kẽ hở cho hành vi mua bán mã số hoặc rủi ro về chi phí thuế, hóa đơn.

Các kho sầu riêng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk chính thức mở cửa thu mua sầu riêng vụ 2026.

Ông Trần Văn Thắng, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Xanh Krông Pắc - đơn vị đang quản lý hơn 120 ha sầu riêng liên kết chia sẻ sự phấn khởi: Những sản phẩm làm đúng quy trình nay đã có cơ hội được cấp mã và tiếp cận nhanh với thị trường xuất khẩu. Khi thủ tục hành chính không còn là rào cản, người trồng sẽ ý thức hơn trong việc giữ vững chất lượng. Dữ liệu minh bạch chính là cơ sở để sầu riêng Việt Nam tự tin nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tập trung vào giải pháp căn cơ, bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: Tỉnh Đắk Lắk tập trung cao độ cho chiến dịch “30 ngày đêm” nhằm số hóa dữ liệu đất đai, MSVT và CSĐG để minh bạch trên hệ thống chuyển đổi số. Đây không chỉ là giải pháp tình thế cho niên vụ 2026 mà còn là bước chuẩn bị căn cơ, lâu dài để xây dựng chuỗi giá trị sầu riêng bền vững. Tỉnh đã đặt mục tiêu đến năm 2030 phải đạt ít nhất 30% tỷ lệ áp dụng chuyển đổi số trong toàn ngành nông nghiệp, đưa Bản đồ số nông sản Đắk Lắk thành công cụ quản lý chất lượng minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng trong nước và đối tác quốc tế.

Để bảo đảm chiến dịch diễn ra đồng bộ, không hình thức, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thiên Văn yêu cầu: Việc triển khai chiến dịch cao điểm phải được thực hiện với tinh thần tập trung ưu tiên, quyết liệt, khoa học, chất lượng và hiệu quả; quán triệt sâu sắc nguyên tắc mọi việc phải rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả, rõ trách nhiệm và rõ thẩm quyền. Các sở, ngành và UBND cấp xã phải chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, người dân nhưng tuyệt đối không được buông lỏng quản lý; đơn giản hóa thủ tục nhưng phải kiểm soát chặt chẽ chất lượng, quyết không đánh đổi uy tín nông sản và rủi ro mất thị trường lấy sự dễ dãi ngắn hạn.

Minh Thuận